AKDENİZ´DE ZEHİRLİ BALON BALIĞI UYARISI

Kızıldeniz´den Süveyş kanalı üzerinden Akdeniz´e göç eden, fiyatı ucuz olduğu için tüketimi artan balon balığının denizlerimizde de bulunan "lagocephalus sceleratus" türünün, üreme dönemi olan yaz aylarında öldürücü zehir salgıladığı ve bu türün bu dönemde kesinlikle yenilmemesi gerektiği bildirildi.

Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Bölge Temsilcisi (TÜDAV) Yrd. Doç. Dr. Mehmet Gökoğlu, ajanslara yaptığı açıklamada, balon balığının 6 türünün Akdeniz ve Ege kıyılarında arttığını belirterek, yaz aylarında üreme dönemine giren lagocephalus sceleratus türüne karşı uyarılarda bulundu.

Antalya kıyılarında da yoğun olarak avlanan bu türün, yaz aylarındaki üreme döneminde yavrularını korumak için bir tür zehir olan tetrodoksin salgıladığını bildiren Gökoğlu, balıkçılar ve tüketicilerin çok dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Ölümlere ve felce neden olabilen bu türün fiyatının ucuz olması nedeniyle tüketiminin arttığına işaret eden Gökoğlu, bu nedenle İsrail´de ölümler meydana geldiğini, Türkiye´de de bu balıktan yiyen kedilerde ölümler görüldüğünü belirtti.

Kılçığı az, eti lezzetli bu balığın üreme döneminin sona ermesinin ardından kış aylarında tüketilebileceğini ifade eden Gökoğlu, lagocephalus sceleratus türünün zehirli dönemiyle ilgili Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kanalıyla balıkçıların da eğitilmesi gerektiğini vurguladı.

DİĞERLERİNDEN AYIRAN ÖZELLİKLERİNE DİKKAT

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Gökoğlu, 6 tür arasında zehirli olan lagocephalus sceleratus türünün kendine özgü özellikleriyle diğerlerinden ayırt edilebileceğini belirterek, balıkçılar ve balık tüketen vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:

"Yaklaşık 2,5-3 kiloya ulaşabilen zehirli balon balığı türünün gözlerinde ovallik, sırt yüzgecinde ağaç kökü görünümüne benzeyen 10-13 arası ışın, anüs yüzgecinde 8-12 arası ışın, vücudunun sırt kısmında yeşilimsi, kahverengi ve siyah noktalar bulunuyor. Bu türde ayrıca ağızdan, kuyruk yüzgecine kadar gümişi bantlar yer alırken, karın kısmı beyaz, gözlerinin önünde gümüş renkli leke ve göğüs yüzgeci tabanı siyah renkli."

Bu türün bahar ayları sonunda ve yaz döneminde kesinlikle yenilmemesi gerektiğini hatırlatan Gökoğlu, Ağustos ayı sonundan itibaren tüketilebilecek bu balığın o dönem ve kış aylarında da derisinin yüzülmesi ve iç organlarının ayıklanarak tüketilmesi gerektiğini vurguladı. Gökoğlu, balıktan olası zehirlenmenin kusma, şok ve ani felçle ortaya çıktığını sözlerine ekledi 

 

Balon balığı (Lagocephalus sceleratus). Kurbağa balığı olarak da bilinen, Tetraodontidae familyasına ait balık türü. Zehirli etinden dolayı ticari değeri yoktur; tetrodotoksin (TTX) ihtiva ettiğinden kas felci yaparak nefes darlığı yaratabilmekte, dolaşım yetmezliğine bağlı ölümle sonuçlanabilen zehirlenme yaratabilmektedir. Balon balığı, Japonya'da fugu balığına benzer ve bu balığı lezzetiyle olduğu kadar zehriyle de ünlü bir balıktır. Fugunun çok güçlü zehri özellikle karaciğer ve sindirim sisteminde yoğunlaşmıştır.Balık üreme dönemi olan bahar ayları sonu ve yaz döneminde yavrularını korumak için bu zehiri üretmektedir.Bunun dışındaki dönemlerde, balık iyice temizlendikten sonra tüketilmelidir.

Ne yazıkki akdeniz bölgesi bilhassa antalyadaki tektekçi keyifçiler tarafından bilinçsizce tüketilmektedir.çoğu insan zehirli olduğunu dahi bilmemektedir. balık avlanırken düz dişlerine dikkat edilmeli,iri olanları insanın parmağını koparabilir.genelde avlanılması kolay olan balık pek yem seçmez ve hemen oltaya atlar.düz olan dişleri oltayı kolayca kesebilir.etinde kılçık bulunmayan bu balığın lezzeti iyidir fakat tüketilmesi risklidir.balık ilk olarak oltaya geldiğinde yukarıya çekilirken şişerek kendi hacminin 3 katına kadar su ile doldurur ve sanki avcı büyük bir balık çektiğini zanneder.genelde kıyıdan 50-100 metre açıklarda bulunur.kıyıya çok yanaşmaz.sudan çıktığında kurbağa gibi vıraklamasından dolayı kurbağa balığı olarak adlandırılmış olmalıdır.